Giresun'da Türk Evi Yaptırmak

Giresun'da ahşap, taş ve doğal malzemelerle geleneksel bir Türk evi yaptırmak mı istiyorsunuz? Hayalinizdeki evi anlatın — ücretsizdir ve sizi hiçbir şeye bağlamaz. Giresun ve çevresinde bu işi yapan bir mimar, usta ya da zanaatçıysanız, siz de aramıza katılın.

Giresun'un geleneksel konut geleneği, Karadeniz'in yağışlı yamaçlarına oturan "yarı kâgir" evle özdeşleşir: zemin kat, bölgede bol bulunan karataştan yığma duvarlarla örülür, üzerine ahşap karkas bir yaşam katı bindirilir. Ahşapta yörenin kestane, gürgen, ladin ve çamı kullanılır; kestane özellikle doğrama ve taşıyıcı ahşapta tercih edilir. Kırma çatı, 19. yüzyılda fındık ticaretiyle limana gelen Marsilya kiremidiyle örtülür. Böylece taşın ağırlığı ile ahşabın esnekliği tek bir evde birleşir.

Bu geleneğin en derli toplu örneği, Giresun Kalesi'nin doğu yamacına kurulan ve kentsel sit alanı olarak tescillenen Zeytinlik Mahallesi'dir; dıştan merdivenli, dökme demir korkuluklu, Marsilya kiremitli balkonlu konaklar burada sıralanır. Bahçelerinde sarnıç, kuyu, fırın ve müştemilat bulunan bu köşkleri, fındık ve armatörlük kazancıyla zenginleşen tüccarlar yaptırmıştır. İç kesimde ise Şebinkarahisar'ın Tamzara Mahallesi, çıkmalı cepheleri ve taş döşeli dik sokaklarıyla, geç Osmanlı döneminden kalma taş konaklarıyla öne çıkar.

Plan kurgusu, Karadeniz'in nemli ve yağışlı iklimine doğrudan bir yanıttır: taş zemin kat depo ve hizmet mekânı olarak nemi keser, ahşap üst kat ise güneşe ve manzaraya açılan asıl yaşam katıdır. Yağmuru hızla akıtan dik kırma çatı, cepheden taşan balkonlar ve çıkmalar bu düzenin parçasıdır. Isınma sorunu, Zeytinlik konaklarındaki "peç" düzeneğiyle çözülmüştür; duvar içine gömülü çift yönlü bu ocak, tek ateşle arkalı önlü odaları birlikte ısıtarak yüksek tavanlı ferah mekânları yaşanır kılar.

Bu "taş taban, ahşap gövde" mantığı, bugünün Giresun konutuna doğrudan yorumlanabilir: karataş bir subasman ve bodrum, üzerine çağdaş yalıtımla güçlendirilmiş ahşap karkas bir üst kat, tepede yine Marsilya tipi kiremitli kırma çatı. Zeytinlik'in dış merdiveni ve balkonu, çağdaş bir veranda ya da bağımsız girişli teras olarak yeniden ele alınabilir. Peç'in "tek kaynaktan çok mekân" fikri ise bugün duvar içi radyan ısıtma ya da kütle sobasıyla, o yüksek tavanlı ferah odaları koruyarak sürdürülebilir.

Yerel malzemenin sağlık ve sürdürülebilirlik açısından somut avantajları vardır: karataşın yüksek termal kütlesi gündüz ısıyı depolayıp gece salarak iç sıcaklığı dengeler, bu da peç gibi düşük yakıtlı sistemlerin neden yettiğini açıklar. Kestane ve gürgen gibi yöre ahşabı ise nemli havada bünyesindeki suyu alıp vererek iç mekân nemini dengeler ve nefes alan bir yüzey sunar. Karataş ocakları ile kestane ormanlarının aynı vadilerde bulunması, malzemenin kısa mesafeden temini, düşük karbonlu ve pasif iklimlendirmeye yatkın bir yapı demektir.

Bugün Giresun'da Zeytinlik konakları kamu eliyle birer birer restore edilip yeniden hayat bulurken ve bu miras UNESCO Dünya Mirası yolunda gündeme taşınırken, hem bu dokuyu doğru onaran hem de aynı dille yeni ev kuran taş ustasına ve ahşap doğramacısına duyulan ihtiyaç her zamankinden fazla.

Hayalinizdeki ev için evinizi anlatın. Giresun'da ahşabı, taşı ve geleneksel işçiliği bilen bir usta ya da zanaatçıysanız aramıza katılın.