Cide Ahşap Evleri

Cide, Kastamonu'nun Batı Karadeniz kıyısında, dağların denize dik indiği ve sırtların yoğun ormanla kaplandığı bir ilçedir; bu coğrafya, yapı geleneğini de doğrudan belirlemiştir. İlin iç kesimlerindeki kâgir ağırlıklı konak dokusunun aksine, Cide'de asıl malzeme ormanın verdiği ahşaptır: taş bir temel ve subasman üzerine oturan ahşap karkas iskelet, arası dolgu ile örülür ve yapı yükseldikçe hafifler. Bol yağış alan, nemli bir iklimde suyu hızla uzaklaştırmak için geniş ve derin saçaklar, dik eğimli çatılar öne çıkar; bu, kıyı Karadeniz'in ahşabı koruyan kendine özgü bir çözümüdür.

İlçenin bu geleneğini bugün en somut okuyabileceğiniz yer, 1911'de Cide'de doğan yazar Rıfat Ilgaz'ın doğduğu evdir; aslına uygun biçimde restore edilen ev, Rıfat Ilgaz Müzesi olarak düzenlenmiş ve bir Türk sivil mimari örneği olarak korunmuştur. Cide'nin eski yerleşim çekirdeğini oluşturan Gebeş, Irmakköy, Kalafat, Sofular ve Tarakçı gibi mahalle ve köylerde, ahşap karkaslı ve taş temelli evlerin kıyı ile orman arasındaki eğimli araziye yerleşmiş dokusu izlenebilir. Sahildeki Gideros Koyu çevresi ise denizle ormanın iç içe geçtiği, korunaklı koy yerleşimi karakterini bugün de taşır.

Cide'nin iklimi her mevsim yağışlı, yazları serin ve kışları aşırı sert olmayan bir kıyı Karadeniz iklimidir; ev de bu neme ve yağışa göre kurgulanır. Taş subasman, ahşap gövdeyi zeminin rutubetinden yalıtır; derin saçak, yağmuru cepheden ve temelden uzak tutar; güneşi ve kıyı manzarasını içeri alan cumbalar ile iç sofa, mekânları bir araya toplar. Dağ ile deniz arasındaki dar, eğimli parsellerde ev çoğu zaman bahçeye ve suya doğru kademelenir, taş istinat duvarları ile araziye oturur.

Cide'nin bu ahşap ve taş dili, bugünün nitelikli müstakil evine de doğrudan yorumlanabilir. Buradaki mesele nostaljik bir taklit değil; geniş saçak, taş temel ve ahşap taşıyıcı gibi ilçenin yüksek nemli iklimle sınanmış çözümlerini, çağdaş yalıtım ve konfor standartlarıyla birlikte kullanmaktır. Doğru detaylandırıldığında nefes alabilen ahşap gövde ve taş subasman, yapı içindeki nem dengesini daha sağlıklı bir iç ortam lehine düzenlemeye yardımcı olur.

Cide'de bugün hem Rıfat Ilgaz Müzesi gibi restore edilmiş yapılar hem de ormanın ahşabına ve kıyı iklimine yaslanan yeni müstakil ev talebi bir arada yaşıyor; her ikisi de ahşap işçiliği, taş temel ve doğru saçak-çatı detayını bilen usta eline ihtiyaç duyuyor.

Hayalinizdeki ev için evinizi anlatın. Bölgede ahşabı, taşı ve geleneksel işçiliği bilen bir usta ya da zanaatçıysanız aramıza katılın.