Kayseri'de Türk Evi Yaptırmak

Kayseri'de ahşap, taş ve doğal malzemelerle geleneksel bir Türk evi yaptırmak mı istiyorsunuz? Hayalinizdeki evi anlatın — ücretsizdir ve sizi hiçbir şeye bağlamaz. Kayseri ve çevresinde bu işi yapan bir mimar, usta ya da zanaatçıysanız, siz de aramıza katılın.

Kayseri, Erciyes'in eteğine kurulmuş bir taş yontma geleneğinin şehridir: Erciyes'in püskürttüğü volkanik kayaçlar — tüf, andezit ve bazalt — yüzyıllardır evlerin ana gerecidir. Koyu griden siyaha çalan, dona ve su emmeye dirençli bu 'Kayseri taşı' kesme bloklar hâlinde yığma olarak örülür; duvarlar ahşap hatıllarla kuşatılır, ahşap ise döşeme, tavan, pencere, dolap ve merdivenlerde ikinci malzeme olarak işlenir. Taşın bolluğu, cephelerin her fırsatta taş oymacılığıyla bezenmesini de beraberinde getirmiştir.

Şehrin geleneksel dokusunu en iyi okuyabileceğiniz yerlerin başında, resmî adı bugün 'Konaklar' olan Germir gelir; vadi içine kurulmuş bu yerleşim, ticaretle zenginleşen tüccarların yaptırdığı görkemli taş konaklarıyla sit alanı olarak koruma altındadır. Erciyes'in yamacındaki Talas, harem ve selamlığa sahip iki katlı konaklarıyla; Gesi ise bağ kültürü ve tüf taşından örülmüş tarihî evleriyle öne çıkar. İncesu ilçesindeki taş evler ise anıtsal ve sivil mimarinin büyük bölümünün kesme yöre taşından yığma olarak yapıldığı bir açık hava örneğidir.

Kayseri'nin sert karasal iklimi, yazın kavurucu, kışın dondurucu; ev de buna göre kurgulanmıştır. Kalın taş duvarlar ısıyı dengeler, yapılar çoğunlukla avluya dönük biçimde konumlanır ve iç mekânı kavurucu yaz güneşinden korur. Kapalı mekânın çekirdeği, bir yanında haremin, öbür yanında mutfağın açıldığı büyük 'sofa'dır; günlük yaşamın döndüğü avluya ise 'hayat' denir. Bahçelerde havuz ve fıskiyeler, arka avlularda ise kışın kar biriktirmeye yarayan 'kar kuyusu' denen sarnıçlar yer alır.

Bu birikim bugünün konutuna doğrudan aktarılabilir. Sofa merkezli plan, çağdaş bir evde mekânları birbirine bağlayan ferah bir orta hacme; avludaki 'hayat', güneşi ve gölgeyi dengeleyen iç bahçeye dönüşebilir. Erciyes tüfü ve Kayseri taşı, ince yontulmuş cephe kaplaması ya da taşıyıcı yığma duvar olarak modern detaylarla birleştirilebilir; odalardaki şerbet nişi ve gömme dolaplar, sade çizgili çağdaş nişlere yorumlanabilir. Böylece geleneğin oranları korunurken bugünün konfor beklentileri karşılanır.

Kayseri'nin yerel malzemesi sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam açısından da güçlüdür. Tüf ve bazaltın yüksek termal kütlesi, gündüz ısıyı depolayıp gece salarak sert karasal iklimde iç sıcaklığı dengeler ve mekanik soğutma ihtiyacını azaltır; ahşap donatı ise iç mekânda nem dengesini yumuşatır. Kar kuyusu gibi çözümler, elektrik öncesi çağın pasif iklimlendirme aklını gösterir. Taşın hemen yöreden, Erciyes çevresindeki ocaklardan gelmesi, taşıma yükünü ve karbon ayak izini düşürür; nefes alan yığma duvar, nemi hapsetmeyen sağlıklı bir iç ortam sunar.

Bugün Kayseri'de Germir, Talas ve Gesi'deki konakların restorasyonu ile taş yığma geleneğini sürdüren yeni yapılar, hem doğru yöre taşını tanıyan hem de ahşap hatıl ve oymacılık ustalığını bilen deneyimli eller gerektiriyor.

Hayalinizdeki ev için evinizi anlatın. Kayseri'da ahşabı, taşı ve geleneksel işçiliği bilen bir usta ya da zanaatçıysanız aramıza katılın.