Kocaeli'de Türk Evi Yaptırmak

Kocaeli'de ahşap, taş ve doğal malzemelerle geleneksel bir Türk evi yaptırmak mı istiyorsunuz? Hayalinizdeki evi anlatın — ücretsizdir ve sizi hiçbir şeye bağlamaz. Kocaeli ve çevresinde bu işi yapan bir mimar, usta ya da zanaatçıysanız, siz de aramıza katılın.

Kocaeli, İzmit Körfezi'ne bakan yamaçlarda gelişen ahşap ile taşın ortak dilini taşır. Bölgenin geleneksel konutu, taş temeller üzerine kurulan ahşap karkas iskeletin aralarının kerpiç ya da tuğla ile doldurulduğu "hımış" tekniğiyle örülür; üst katlar çoğu zaman bağdadi sıva ile kaplanır. Zemin kat ve temel takviyelerinde yörenin kendi taşı kullanılır; dış cephede İzmit çevresinin ünlü Kandıra taşı öne çıkar, derzler ise geleneksel horasan harcıyla tutturulur. Esnek ahşap iskelet, deprem kuşağındaki bu toprakta sarsıntının enerjisini bir amortisör gibi soğurur.

Bu geleneğin en canlı örneği İzmit'teki Kapanca Sokak'tır: yokuş boyunca sıralanan, restore edilerek korunan 19. yüzyıl ahşap evleri bugün adeta bir "tarih koridoru" oluşturur. Cumbaları, ince ahşap işçiliği ve kepenkli pencereleriyle bu evler, körfez kentinin konak mimarisini sokak ölçeğinde yaşatır. Taş zemin katın üzerinde yükselen ahşap üst katlar, haremlik-selamlık düzeni ve odaların açıldığı geniş sofalarıyla bölgenin yerleşik ev tipini bugüne taşır.

İzmit Körfezi'nin nemli ve ılıman iklimi, evin biçimini doğrudan belirler. Taş zemin kat rutubete karşı yapıyı yerden yalıtırken, hafif ahşap üst katlar sokağa veya körfeze doğru "cumba" ile taşar; bu çıkmalar hem iç mekânı genişletir hem de manzarayı ve gün ışığını içeri çeker. Geniş saçaklar yazın cepheyi gölgeler, kışın yağmuru duvardan uzak tutar. Odaların açıldığı sofa ise ailenin ortak yaşam çekirdeği olarak planın merkezinde durur.

Bu miras bugünün konutuna doğrudan tercüme edilebilir. Hımışın taş temel üstündeki esnek ahşap karkası, çağdaş ahşap iskelet sistemleriyle yeniden kurulabilir; deprem gerçeğiyle yaşayan Kocaeli için bu, hem geleneğe hem güvenliğe uygun bir seçimdir. Sokağa taşan cumba, güneye ve körfeze bakan bir çıkma pencereye; geniş saçak, çağdaş bir güneş kırıcıya dönüşür. Cephede Kandıra taşının kumlanmış ya da mucartalı (taraklı) yüzeyi, modern hatlı bir evi bile yöresine bağlar.

Bu malzemelerin değeri yalnızca görsel değildir. Kandıra taşının gözenekli, nefes alan dokusu iç mekânın nemini dengeler; taşın termal kütlesi gündüz ısıyı depolayıp gece geri vererek iç sıcaklığı yumuşatır. Ahşap karkas ile bağdadi sıva, nemi emip veren canlı bir yapı zarfı oluşturur; horasan harcı da çimentonun aksine duvarla birlikte nefes alır. Taşın ve ahşabın bölge içinden -Kandıra'dan ve çevresinden- tedarik edilmesi nakliyeyi ve karbon yükünü düşürürken, kalın duvar ve saçak gibi unsurlar pasif iklimlendirmeyle enerji ihtiyacını azaltır.

Bugün Kocaeli'de bu birikim, Kapanca Sokak'taki tescilli evlerin restorasyonundan Kandıra taşıyla yükselen yeni yapılara kadar yeniden canlanıyor; ahşap karkas, horasan harcı ve taş işçiliğini bilen ustalara olan talep de artıyor.

Hayalinizdeki ev için evinizi anlatın. Kocaeli'da ahşabı, taşı ve geleneksel işçiliği bilen bir usta ya da zanaatçıysanız aramıza katılın.