Mersin'de Türk Evi Yaptırmak

Mersin'de ahşap, taş ve doğal malzemelerle geleneksel bir Türk evi yaptırmak mı istiyorsunuz? Hayalinizdeki evi anlatın — ücretsizdir ve sizi hiçbir şeye bağlamaz. Mersin ve çevresinde bu işi yapan bir mimar, usta ya da zanaatçıysanız, siz de aramıza katılın.

Mersin'in geleneksel yapı geleneği, Çukurova ovası ile Toros Dağları'nın buluştuğu bu topraklarda taşın, kerpicin ve ahşabın uyumundan doğar. Bölgede bol bulunan kalker (kireç taşı) evlerin ana gövdesini yığma taş duvar olarak kurar; ovanın toprağından yoğrulan kerpiç iç ve ara duvarlarda kullanılır; taşıyıcı ve örtü sisteminin kerestesi ise Toros'un çam ormanlarından iner. Bu üç yerel malzemenin bir arada işlenmesi, Anadolu yapım tekniklerinin Mersin'e özgü, iki katlı ve avlulu bir kentli-konut sentezini ortaya çıkarır.

Bu geleneğin en somut örnekleri eski Tarsus'un kentsel sit alanındaki dar sokaklarında ayakta durur: Kızılmurat başta olmak üzere tarihi çekirdekteki taş konaklar, 19. yüzyıldan kalma cepheleriyle adeta bir açık hava sivil mimari koleksiyonudur. Mersin merkezinde ise Akdeniz ilçesinin Hamidiye, Mesudiye ve Nusratiye mahalleleri, liman döneminden kalma iki katlı taş konaklarıyla kentin ticaret ve liman hafızasını taşır. Bu konakların en çarpıcı öğesi, geometrik ve bitkisel bezemelerle işlenmiş görkemli sokak kapılarıdır; dışarıya kapalı, avluya açılan yaşam biçiminin işaretidir.

Mersin evi, Akdeniz'in sıcak ve nemli iklimine akıllı bir plan tipiyle cevap verir. Her konağın kalbinde, yüksek duvarların ardına gizlenmiş ama gökyüzüne açık bir avlu bulunur; bu avlu hem mahremiyeti korur hem de sıcak yaz günlerinde serin bir hava havuzu gibi çalışır. Zemin kat çoğu zaman 'işlik' ve depo olarak, özellikle Çukurova'nın pamuğunu saklamak için yüksek tavanlı tutulur; asıl yaşam üst kata taşınır. Kalın taş duvarlar ve yüksek tavanlar, gün boyu ısıyı dengede tutarak içeriyi serin bırakır.

Bu geleneksel kurgu, bugünün Mersin konutuna doğrudan ve somut biçimde yorumlanabilir. Avlu, artık salt geçmişe ait bir motif değil; modern bir evin ortasına yerleştirilen, gölgeli ve havalandıran bir iç bahçe olarak çağdaş planın merkezine alınabilir. Eski konağın pamuk deposu-işliği bugün zemin katta atölye, ofis ya da serin bir yaşam mekânına dönüşürken; cephede yerel kalker taşının kaplama olarak kullanılması ve o işlemeli ahşap kapı geleneğinin sadeleştirilerek sürdürülmesi, yeni yapıya Tarsus ve Mersin dokusunun kimliğini kazandırır.

Yerel malzemenin bir başka değeri, sağlıklı ve sürdürülebilir yaşam açısından ortaya çıkar. Kalker taşının yüksek termal kütlesi gündüz ısıyı emip gece salarak Akdeniz sıcağında mekanik soğutma ihtiyacını azaltır; kerpiç duvar nefes alarak iç mekân nemini dengeler ve nemli iklimde küf oluşumunu sınırlar; Toros çamı ise doğal, sağlıklı bir iç atmosfer sunar. Taşın ve toprağın hemen yakından, ovanın ve dağın kendisinden gelmesi nakliyeyi ve karbon ayak izini düşürür; avlu-yüksek tavan gibi pasif iklimlendirme çözümleriyle birleştiğinde, düşük enerjili ve yöresine bağlı bir konut ortaya çıkar.

Bugün Mersin'de bu miras iki uçlu bir manzara sunar: Tarsus'ta restore edilen kimi konaklar butik otel, kafe ve restoran olarak yeniden hayat bulurken, Akdeniz'in taş konaklarının bir bölümü ilgisizlikten çürümeye yüz tutmuştur; bu da hem restorasyon hem de geleneği yaşatan yeni yapım için nitelikli taş ustalığına, ahşap işçiliğine ve bu dokuyu anlayan mimarlara olan ihtiyacı büyütür.

Hayalinizdeki ev için evinizi anlatın. Mersin'da ahşabı, taşı ve geleneksel işçiliği bilen bir usta ya da zanaatçıysanız aramıza katılın.