Yalova'da Türk Evi Yaptırmak

Yalova'da ahşap, taş ve doğal malzemelerle geleneksel bir Türk evi yaptırmak mı istiyorsunuz? Hayalinizdeki evi anlatın — ücretsizdir ve sizi hiçbir şeye bağlamaz. Yalova ve çevresinde bu işi yapan bir mimar, usta ya da zanaatçıysanız, siz de aramıza katılın.

Yalova, kuzeyde Marmara Denizi ile güneyde ormanlarla kaplı Samanlı Dağları arasına sıkışan dar bir kıyı şerididir; bu coğrafya, yörenin geleneksel evini baştan sona ahşaba bağlamıştır. Samanlı yamaçlarının kestane, kayın ve çınar ormanları bol kereste sağladığı için Yalova evi, Marmara-Bitinya kırsalının klasik 'hımış' (ahşap karkas arası dolgulu) tekniğiyle yükselir: zeminde nemden koruyan yığma taş bir kat, üstünde ise ahşap iskeletli, cumbalı bir yaşama katı. Taş temel ile ahşap gövdenin bu ikili düzeni, hem eğimli araziye oturmayı hem de denizden gelen rutubete karşı yapıyı ayakta tutmayı hedefler.

Yörenin en tanınmış ahşap yapısı, Yalova'daki çiftlik alanında yer alan Yürüyen Köşk'tür: 1929'da yapılan, denize bakan cephesi baştan başa camla donatılmış, Marsilya kiremitli, ahşap kaplamalı bir köşktür ve adını, bir çınarı kesmemek için ray üzerinde öne çekilmesinden alır. Termal ilçesinde birleşerek bugünkü yerleşimi oluşturan Gökçedere ve Üvezpınar, 19. yüzyıl sonundan itibaren gelen Gürcü, Çerkes ve Balkan muhacirlerinin yerleştiği köylerdir; bu muhacir köyleri, Kafkas ve Rumeli ahşap geleneklerini Yalova'ya taşımıştır. Çınarcık yönünde Koru, Teşvikiye ve Esenköy hattı ile Samanlı eteğindeki Kirazlı ve Safran gibi köyler, orman içine yerleşmiş ahşap ağırlıklı dokunun sürdüğü yerlerdir.

Marmara'nın ılıman ama yağışlı ve nemli iklimi, Yalova evinin biçimini doğrudan belirler. Yaşama katındaki geniş, camekanlı 'sofa' -Yürüyen Köşk'te olduğu gibi- hem denizin serin esintisini hem de ışığı içeri alır; öne taşan cumbalar manzarayı kucaklarken, derin saçaklar ile Marsilya kiremitli kırma çatı sık yağmuru ahşap cepheden uzağa atar. Zemindeki kalın taş duvar, kışın yüksek yamaçlarda haftalarca kalabilen soğuğa ve rutubete karşı bir tampon oluşturur; üst kattaki ahşap ise yazın nefes alan, ferah bir iç mekan sağlar.

Bu geleneğin bugüne en güçlü yorumu, Yürüyen Köşk'ün denize açılan camlı sofasının modern konuta taşınmasıdır: taş bir bodrum-zemin üzerine oturan, Marmara manzarasına tümüyle açılan geniş camlı bir yaşama holü, cumbayı çıkma bir pencere-köşesi olarak yeniden yorumlayabilir. Ahşap hımış iskelet, bugün yerel kestane ve çam kullanan çağdaş ahşap karkas sistemle sürdürülebilir; Marsilya kiremitli, derin saçaklı çatı ise Yalova'nın yağışına ve nemine hazır bir kabuk olarak korunur. Böylece köşk mimarisinin deniz-orman ilişkisi, betona teslim olmadan çağdaş bir eve dönüşür.

Yalova'nın yerel malzemesi, sağlıklı yaşam açısından da avantajlıdır. Samanlı ormanlarından gelen ahşap, nemli Marmara ikliminde iç mekan nemini dengeleyerek nefes alan, küf ve yoğuşmaya daha dirençli bir ortam kurar; zemindeki taşın termal kütlesi ise gündüz ısıyı depolayıp geceye salarak ısıtma-soğutma yükünü düşürür. Kerestenin bölge içinden, kısa mesafeden tedarik edilebilmesi taşımadan kaynaklanan karbonu azaltır; ahşap karkasın hafifliği, aktif fay hattı üzerindeki Yalova için de yığma yapıya göre elverişli, düşük karbonlu bir seçenektir. Geniş camlı sofa ve derin saçak, mekanik iklimlendirmeye yaslanmadan doğal havalandırma ve gölgeleme sağlar.

Bugün Yalova'da geleneksel ahşap mirasa ilgi yeniden canlanıyor: Yürüyen Köşk'ün restore edilip müze olarak ziyarete açılması gibi örnekler, hem eski köşk ve muhacir evlerinin onarımında hem de orman içine oturan yeni ahşap konutlarda usta hımış ve ahşap işçiliğine olan ihtiyacı gösteriyor.

Hayalinizdeki ev için evinizi anlatın. Yalova'da ahşabı, taşı ve geleneksel işçiliği bilen bir usta ya da zanaatçıysanız aramıza katılın.